( 3708 - 3668 ) فرموده است : فقد شهدنا امام ( ع ) به حضور بالقوّه يا حضور بالفعل وبه وسيلهء همّت ومحبّتى كه به حضور در صحنهء جنگ داشته است حكم فرموده ، وچه بسا انسانهايى كه با بدنهاى خود حضور ندارند ولى همت آنها حضور دارد ودر آن نفع فراوانى است ، بدان گونه كه انسانها را بسيج مىكنند ويا در پراكندگى دشمنان خدا تأثير مىگذارند چنان كه اولياى خدا با همّتشان كارى مىكنند كه از اشخاص فراوانى ساخته نيست اگر چه قوى ونيرومند باشند . ( 3721 - 3709 ) فرموده است : ولقد شهدنا في عسكرنا هذا القوم في أصلاب الرّجال وأرحام النّساء اين سخن امام ( ع ) تأكيد است بر حضور برادر آن شخص صحابي ، واشاره دارد بر اين حقيقت كه بزودى ياران حق كه از آن دفاع خواهند كرد وبندگان خالص خدا هستند وبالقوّه در كنار آن حضرت حضور خواهند داشت پديد مىآيند . يعنى آنها در مواد عالم بالقوّه موجودند وكسى كه بالقوّه در جمع ياران خدا حاضر باشد وقتي كه بالفعل موجود شود جزو ياران خدا خواهد بود . ( 3728 - 3722 ) فرموده است : سيرعف بهم الزّمان امام ( ع ) لفظ « رعاف » را كه به معناى خونى است كه از بيني انسان خارج مىشود براي وجود يافتن آنها استعاره آورده وزمان را به انسان تشبيه كرده است وبه اين دليل وجود آنها را به زمان نسبت داده است كه زمان از وسايل مهيّايى است كه وجود آنها را مىپذيرد ، چنان كه شاعر گفته است : وما رعف الزمان بمثل عمرو * ولا تلد النّساء له ضريبا « 1 » معناى سخن امام ( ع ) كه فرمود : ويقوى بهم الايمان ، روشن است ونيازى

--> ( 1 ) زمان مانند عمرو كسى را به وجود نياورده وزنان مانند أو نزاييده‌اند .